Green Enerji

Akademi

#
PARAFUDR

Parafudr Nedir ?

En basit tabiri ile enerji hatlarını atmosferik kaynaklı yıldırım gibi çok yüksek gerilimden koruyan devre elemanıdır.

YILDIRIM DARBESİNİN BÜYÜKLÜĞÜ İSTATİSLİKLERİ

  • Yıldırımların %40 20kA büyüktür %60 kısım ise 20kA altındadır.
  • Yıldırımların %5 60kA büyüktür %95 kısım ise 60kA altındadır.
  • Yıldırımların %0.1 200kA den büyüktür.

* Türkiye de bügüne kadar kayıt altına alınmış en büyük yıldırım darbe dayanım değeri 1 kez 100kA dir.

PARAFUDRLAR İÇİN ELEKTRİKSEL İFADELER

  • Tip 1 parafudr : 10/350 mikron dalga boyundaki yıldırım etkisini toprağa iletir.Ana dağıtım panolarında kullanılır. Tip 1 testlerine tabidir.
  • Tip 2 parafudr : 8/20 mikron dalga boyundaki en direk yıldırım etkisini toprağa iletir.Tali dağıtım panolarında kullanılır. Tip 2 testlerine tabidir.
  • Tip 3 parafudr : Yakın koruma grubu parafudrlarıdır. Parafudrlu grup priz veya parafudrlu şebeke priz gibi ürünler örnektir. Tip 3 için Up değeri Tip 2 den daha küçük olmalıdır.
  • Iimp : Tip 1 parafudrların zarar görmeden darbelere 5 kez dayanabileceği değeri ifade eder.Ana dağıtım panosu parafudrlarında bu değer yazar.
  • Imax : Tip 2 parafudrlar için maksimum deşarj akımıdır.Parafudr zarar görmeden Imax darbesine 1 kez dayanabilmelidir.
  • Up (Koruma seviyesi) : Koruma seviyesidir. Bu değer ne kadar düşükse tesisata etki eden anlık yüksek darbe gerilimi o kadar az demektir.
  • - In (Nominal akım ) : Tip1 ve Tip2 parafudrlar için nominal deşarj akımını ifade eder.Parafudrlar en az 20 kez bu değere zarar görmeden dayanabilmelidirler.

    Spark GapsTeknolojisi

    Varistör ve diyot gibi yarı iletken teknolojisi taşımayan tamamen kimyasal sönümlemeye odaklı ürünlerdir. Tip1 parafudrlarda kullanılır ve daha büyük enerjileri sönümlendirmede etkilidirler.

    Varistör Teknolojisi

    Bir parafudrun içinde binlerce küçük çinko oksit parçaları vardır. Asırı gerilim olmadığı takdirde bu parçalar tam bir rezistans sağlarlar (yıldırımın düsmesi haricinde akım geçirmez). Asırı bir gerilim meydana geldiği anda bu parçalar birleserek bir çok bağlantı meydana getirirler ve böylece akıma yol olustururlar. Varistor ismi buradan gelmektedir. Parafudrun uğradığı sok miktarı arttıkça varistor yaslanır.

  • İşletmedeki hassas ekipmanların darbelere karşı ihtiyaç duyduğu Up (kV) koruma seviyesi tespit edilmelidir.IEC 60664 Standardında belirtilen cihazların olması gereken anlık darbe dayanım değerleri

 

  • Up (Koruma seviyesi) :Bu değer ne kadar düşükse tesisata etki eden anlık yüksek darbe gerilimi o kadar az demektir.
  • Tesisat tipine uygun parafudr seçmek
  • 1 kutup – 1 kutup +nötr – 2 kutup – 3 kutup – 3 kutup + nötr – 4 kutup

Parafudr Bağlantı Şeması

Parafudr Çeşitleri

  • Analog veya Dijital telefon hatları için ayrı ayrı parafudrlar bulunur.


Teknik Müdür Yardımcısı / Selami SEÇKİN